در این مقاله قصد داریم شما را با مفهوم ام دی اف آشنا کنیم که امروزه به مراتب این واژه به گوشمان خورده است .

 

به طور کلی ام دی اف یا MDF مخفف عبارت Medium Density Fibreboard به معنی «تخته فیبر با چگالی (دانسیته، تراکم) متوسط» است که نوعی فرآورده چوبی محسوب می‌شود و در وسایلی مانند سرویس خواب و کابینت آشپزخانه به کار برده می‌شود.

‌به عبارتی دیگر میتوان گفت که ام‌دی‌اف یک ماده مرکب چوبی با جرم حجمی بین ۵۰۰ تا ۸۰۰ کیلوگرم بر متر مکعب ( به طور متوسط 750 کیلوگرم بر متر مکعب) محسوب می‌شود که از مواد مختلفی می‌تواند تهیه گردد.

جالب است بدانید که در جهان بیشتر MDF ها بر پایه چوب و از چوب‌های نرم مثل درخت کاج تهیه می‌شوند.

تخته فیبر، با هر تراکمی، از فیبر چوبی ساخته می‌شود که در واقع ترکیبی از تکه‌های ریز چوب نرم و چوب سخت هستند. این ترکیب با مقداری رزین و موم مخلوط شده و در معرض گرما به هم فشرده می‌شود (پرس می‌شوند) تا تخته فیبر بدست آید. این تعریف تخته فیبر در عبارت Medium Density Fibreboard یا همان ام دی اف بود.

برای درک بهتر از چگالی متوسط در ام دی اف، بایستی بگوییم که تخته فیبر با چگالی پایین، معمولا «خرده چوب (particle board)» نامیده می‌شود که ما آن را با نام «نئوپان» می‌شناسیم. نئوپان یا همان خرده چوب حتی از ذره‌های کوچکتری نسبت به ذره‌های چوب ام دی اف ساخته می‌شود و حتی می‌توان از خاک اره نیز در ساخت و تولید آن بهره برد. همین امر نیز باعث می‌شود که نئوپان گران نبوده و البته نسبت به ام دی اف ضعیف‌تر نیز باشد.

اما در کنار تخته فیبرهای با تراکم پایین یا همان نئوپان و تخته فیبر با چگالی متوسط یا همان ام دی اف،‌ نوعی فراورده چوبی به نام «تخته چوب متراکم یا با تراکم بالا (high density fibreboard)» نیز وجود دارد که از آن با عنوان «اچ دی اف – HDF» یا «تخته سخت – Hardboard » نیز نام برده میشود.

برای ساخت اچ دی اف، نسبت به ام دی اف و نئوپان میزان گرما و پرس بیشتری مورد نیاز است، اما در عوض معمولا نیازی به مواد چسبی وجود ندارد. اچ دی اف ها معمولا مقاومت بالایی دارند، اما تولید آن‌ها می‌تواند با قیمت بالا تمام شود.

جالب است بدانید که اساس ترکیب MDF چوب و رزین است که تحت فشار و حرارت قرار گرفته و با افزایش استحکام، مقاومت در برابر آتش و نفوذ ناپذیری، خواص بهتری نسبت به چوب نرم خواهد داشت.  MDF‌ها به طور معمول دارای ضخامتی از ۳ تا ۴۰ میلیمتر می‌باشند.

تاریخچه ‌ام‌دی‌اف (MDF History)

همانطور که میدانید صنعت تخته فیبر یکی از صنایع نسبتا جدید در زمینه صنایع چوب است، به طوری که تخته فیبر نخستین بار به عنوان یکی از محصولات فرعی صنعت کاغذ توسعه پیدا کرد که علت آن هم تلاش‌هایی در جهت یافتن کاربردی مناسب برای حجم قابل توجهی از زوائد روی الک در فرایند مکانیکی تهیه خمیر کاغذ بود که سرانجام در سال 1898 منجر به ایجاد یک کارخانه تولید تخته فیبر عایق در انگلستان شد.

جالب است بدانید که  ( اولین کارخانه ‌ام‌دی‌اف ) تخته فیبر با دانسیته متوسط در سال 1965 در شهر دپوزیت ایالت نیویورک ساخته شد که محصول خود را با نام تجاری (بارابورد) به بازار عرضه کرد. پس از آن به دلیل تحولی که این صنعت در استفاده از ضایعات چوبی ایجاد کرد بسیار گسترش یافت.

چگالی تخته فیبرهای معمول به 3 دسته تقسیم میشود :

  • تخته فیبر با چگالی کم یا همان نئوپان: 160 تا 450 کیلوگرم در متر مکعب

  • تخته فیبر با چگالی متوسط یا همان ام دی اف: 600 تا 800 کیلوگرم در متر مکعب

  • تخته فیبر با چگالی بالا: 800 تا 1040 کیلوگرم در متر مکعب

 ‌ام‌دی‌اف  ویژگی های فراوانی دارد که در اینجا به چند مورد از آن ها اشاره میکنیم :

1. تنوع محصول در طرح روکش ٬ نوع ٬ ضخامت ٬ چگالی و تراکم ذرات
2. به راحتی مانند چوب قابل برش ٬ سمباده زنی و ماشین کاری می باشد .
3. ورقه‌های آن دارای سطحی کاملا صاف و متراکم می باشند .
4. برخلاف چوب هیچ گونه گره ای در داخل انواع فیبر وجود ندارد .
5. قیمت بسیار مناسب نسبت به چوب طبیعی دارد.
6. پایداری ابعاد و مقاومت مناسب در برابر پوسیدگی ٬ رشد انواع قارچ ها و حشرات موذی
7. در تمامی سطوح ‌ام‌دی‌اف چگالی یکسان دارد .
8. به راحتی می توان قطعات ‌ام‌دی‌اف را توسط چسب چوب به یکدیگر متصل کرد .
9. مقاومت بیشتری در مقابل رطوبت دارد که این نسبت در نئوپان به مراتب کمتر است .

انواع ورقه‌های ‌ام‌دی‌اف با توجه به خواص ویژه آن‌ها له دو دسته تقسیم میشود :

ام‌دی‌اف نازک Thin MDF :
این نوع ‌ام‌دی‌اف بطور گسترده در ساخت دیوارپوش‌های ‌ام‌دی‌اف ٬ پوشش‌های متنوع سقف ٬ صنعت خودرو سازی ٬ طراحی و تولید تخته‌های منحنی ٬ انواع کفپوش ٬ سطح پشتی کابینت ها و کمد ها و همچنین ساخت رویه درب‌های چوبی مورد استفاده قرار می گیرد و بر اساس استاندارد
EN-622-5 در کلاسهای 1.8mm ٬ 2.5mm ٬ 2.5 – 6mm ٬ 4 – 6mm تقسیم می شوند .

 ام‌دی‌اف ضخیم – Thick MDF :
بر اساس استاندارد EN-622-5 این نوع ‌ام‌دی‌اف در کلاس‌های 30 – 45mm و 45 – 60mm وارد بازار می شوند از آنجا که این محصولات دارای ضخامت بالایی هستند گزینه مناسبی جهت ماشینکاری بوده ودر ساخت رویه‌های نقش دار و ساده دکوراتیو ٬ ساخت سازه‌های چوبی و … مورد استفاده قرار می گیرند .

معایب و مزایای ام دی اف

در ابتدا به مزایای ام دی اف میپردازیم که شامل :

  • ام دی اف یک انتخاب اقتصادی و مقرون به صرفه به حساب می‌آید؛ چرا که تولید آن نسبتا ارزان بوده و قیمت آن نسبت به قیمت تمام شده ورقه چوبی پایین است.

  • برای تولید ام دی اف از خرده چوب‌های بازیافتی استفاده می‌شود و به همین دلیل نیز با استفاده از ام دی اف می‌توان به حفظ محیط زیست و درخت‌ها کمک کرد.

  • با توجه به امکان استفاده از روکش در ام دی اف ها، می‌توان آن‌ها را در طرح و رنگ‌های مختلفی تولید کرد و به عبارتی تنوع رنگ و طرح در ام دی اف ها بالا می‌باشد.

  • سطح ام دی اف صاف است و همین  امر باعث می‌شود که موارد دیگر در روی ام دی اف به راحتی چسبانده شوند.

  • مواد شیمیایی استفاده شده در ام دی اف باعث مصونیت آن در برابر آسیب آفاتی مانند موریانه می‌شوند.

  • ام دی اف با قرار گرفتن در برابر گرما سرما تغییر شکل نداده و منبسط یا منقبض نمی‌شود.

  • شکل دادن به ورقه ام دی اف آسان‌تر از شکل به دادن به ورقه‌های چوبی است و همین امر نیز یکی دیگر از علت‌های تنوع شکل و طرح ام دی اف است.

  • یکی دیگر از مزایای ام دی اف این است که انواع روکش به راحتی بر روی ورقه‌های ام دی اف متصل می‌شوند و همین امر نیز باعث می‌شود که بتوان آن را به شکل چوب طبیعی درآورد. (با روکش چوبی

باید در نظر داشت که ان دی اف مزایایی نیز دارد که شامل:

  • هنگام تولید و ساخت ام دی اف، به خاطر استفاده از مواد شیمیایی خاص موجود در چسب آن، گازی به نام فرمالدئید تولید می‌شود که گفته می‌شود برای سلامتی انسان مضر است. اگر چه پس از اتمام فرایند تولید ام دی اف، این گاز معمولا از بین می‌رود و از طرفی نیز استفاده از روکش‌ها بر روی ورقه‌های ام دی اف نیز به طور کامل هر گونه ریسک و خطری را برای سلامتی انسان از بین می‌برد.

  • ام دی اف به خودی خود از مقاومت نسبتا بالایی برخوردار است، اما اگر به هر دلیلی دچار شکستگی یا ترک خوردگی شود،  چسباندن آن نسبت به چوب سخت‌تر خواهد بود.

  •  ام دی اف در معرض آب  متورم شده و باد کند. (البته بسیاری از روکش‌های ام دی اف این مشکل را با ضد آب بودن حل کرده‌اند.)

  • اگر سطح ام دی اف صیقلی نباشد به راحتی با ابزار قابل صیقل دادن است.