در این مقاله سعی داریم شما را با مفهوم رزین و انواع و کاربرد آن آشنا کنیم .

 

به طور کلی و معمول “رزین” اصطلاحی است که برای توصیف ترکیبی استفاده می شود که به صورت مایع است و سپس در طی فرایند هایی خاص به یک سطح جامد و سفت تبدیل شود ، بنابراین صمغ درختان را نیز می توان نوعی از این مواد دانست.

رزین در  دو توع طبیعی و سنتزی وجود دارد که این مواد ویژگی های زیر را دارند:

  • طبیعی: به طور طبیعی از درختان بوجود می آیند. این ترکیب ماده ای ارگانیک است که در ساخت لاک الکل ، مواد لعاب دهنده مواد غذایی و … استفاده می شود.

  • سنتزی یا مصنوعی: انواع مصنوعی رزین  مانند آنچه در جواهرات ، صنایع دستی و دیگر صنایع استفاده می شود . این ترکیبات چسبناک هستند و قادر به سخت شدن دائمی می باشند. این مواد، ترکیباتی  غیر آلی هستند

برخی از انواع مصنوعی عبارتند از:

  • رزین اپوکسی : برای تولید زیورآلات کوچک ، جواهرات و صنعت ریخته گری ، کفپوش ها، تخته های موج سواری

  • پلی اورتان: برای تولید وسایل و تجهیزات کوچک

  • پلی استر:برای تولید اشیا پلاستیکی در مقیاس بزرگ مانند مبلمان ، ساخت جواهرات و… استفاده می شود.

  • اکریلیک : برای تولید محصولاتی مانند پلکسی گلاس

  • سیلیکون: برای تولید لاستیک های سیلیکونی انعطاف پذیر

انواع رزین چیست و کاربرد آن ها کدام است؟

بطور کلی رزین ها  مواد چسبناکی هستند که از طریق فرآیند پخت به پلیمر های سفت و سخت تبدیل می شوند. فرایند پخت اغلب با کمک اشعه ی UV و یا با کمک هاردنر ها صورت می پذیرد. جالب است بدانید که این مواد به طور طبیعی وجود دارند اما امروزه به دلیل افزایش تقاضا و جمعیت اغلب به صورت مصنوعی ساخته می شوند.

برخی از انواع مصنوعی خاصیت مشابه انواع طبیعی را دارند ، اما بسیاری از آنها می توانند خواص متفاوتی نیز داشته باشند. در ادامه با یرخی از آن ها آشنا می شوید:

پلی استر

این ماده از واکنش اسید های دوتایی و الکل های پلی هیدریک تشکیل می شوند. پلی استر بسیار انعطاف پذیر است و مقاومت بسیار خوبی در برابر گرما ، مواد شیمیایی و شعله دارند.این مواد هزینه ی کمی دارند و در ساخت ابزارآلات اسکی ، میله های ماهیگیری ، اجزای هواپیما و کشتی ، پوشش ها ، لوازم تزئینی و بطری ها مورد استفاده قرار می گیرد.

انواع موجود:ROSIN 146

KA-100L

KE-100F

KS-2100

K-803L

138 A

و…

فنولیک:

نوع فنلی  گرمازا است و در برابر نفوذ رطوبت، حرارت، ضربه، گرما و خوردگی های شیمیایی مقاومت بالایی دارد. فنولیک در ساخت لمینت، ابزار آلات الکتریکی، چسب، سیمان ، ریخته گری و… استفاده می شود.

آلکیدی:

آلکیدی ترکیبی ترموپلاستیک است که در اثر حرارت دادن پلی هیدریک با اسید های دوتایی به وجود می آید. این مواد دارای خصوصیات الکتریکی و حرارتی عالی  هستند و نیز و مقاومت شیمیایی خوبی محسوب میشوند.کم هزینه هستند و برای عایق الکتریکی ، ابزارآلات الکترونیکی ، پرکننده های بتن و رنگ استفاده می شوند.

انواع موجود:

ALKYMOK 115

ALKYMOK 115 BW60

210W55

310X60

و…

پلی کربنات:

این ترکیب ترموپلاستیک از واکنش بیسفنول آ و فسژن به دست می آید.دارای ضریب شکست بالا ، پایداری الکتریکی و حرارتی زیاد و مقاومت در برابر فیلتراسیون هستند.

جالب است بدانید از پلی کربنات برای ساخت کلاه ایمنی ، لنزها ، ابزارالات الکتریکی ، فیلم عکاسی و عایق ها  استفاده می شود.

پلی آمید:

از مونو مر های آمیدی تشکیل شده است.پلی آمید ها  سبک وزن هستند و به راحتی قالب گیری می شوند. در الیاف ، چرخ دنده ها ، بخیه ها ، لاستیک ها ، بند ساعت ، بسته بندی و بطری ها استفاده می شوند.

پلی اورتان :

پلی اورتان ها از اجزای پلی ال و ایزوسیانات تشکیل شده اند و در صورت ترکیب با سایر رزین ها از خاصیت ارتجاعی و چسبندگی زیادی برخوردار می شوند و در چسب ها، الیاف، الاستومر ها و ساخت لباس ها ، مبلمان و… استفاده می شوند.

سیلیکون :

این مواد در گذشته نزدیک از واکنش سیلیکات سدیم و کلروسیلان های مختلف ایجاد می شدند. اما امروزه با مواد کم واکنش تری مانند تترااتوکسی سیلان یا اتیل پلی سیلیکات به وجود می آیند. پایداری حرارتی و اکسیداتیو خوبی دارند و انعطاف پذیر و ضد آب هستند.

رزین های سیلیکونی به دلیل ساختار شبکه سه بعدی ، فیلم های سخت را تشکیل می دهند و برای  ساخت لاستیک  و سطوح ضد آب مورد استفاده قرار می گیرند.

انواع موجود:

RESMOK P60X

اپوکسی :

این ماده دارای گروه های اپوکسیدی است و با نام پلی اپوکسید نیز شناخته می شود. آنها دارای مقاومت شیمیایی و حرارتی عالی و خاصیت چسبندگی قوی هستند و برای ساخت چسب ها ، کفپوش ها ، آسترها و پوشش های سطحی استفاده می شوند .

پلی اتیلن :

جالب است بدانید که پلی اتیلن ها با تولید بیش از 100 میلیون تن سالانه متداول ترین نوع رزین هستند. آن ها دارای مقاومت شیمیایی و بخار یا رطوبت و انعطاف پذیری بالایی هستند و برای بسته بندی، تهیه ی ظروف ، کابل های عایق ، پوشش ها ، اسباب بازی ها ، قالب ها ، روکش ها و لوله ها استفاده می شوند.

آکریلیک :

آکریلیک ها از مواد ترموپلاستیک هستند. که از اسید اکریلیک ، اسید متاکریلیک یا سایر ترکیبات مرتبط ایجاد می شوند. اکریلیک ها در برابر ضربه و UV مقاوم هستند. از آنها برای پانل های ساختاری و تزئینی ، چسب ها ، الاستومرها ، پوشش ها ، کاشی های شفاف و… استفاده می شوند.

پلی استایرن :

هیدروکربن های آروماتیکی هستند که کم هزینه هستند  و آسان تولید میشوند. این مواد در برابر اسید ها ، مواد قلیایی و نمک ها مقاومت بسیار خوبی دارند.

رزین های پلی استایرن همچنین از وضوح و انعطاف پذیری خوبی برخوردار هستند.برای عایق بندی ، ساخت لوله ها ، فوم ها ، برج های خنک کننده ، لاستیک ، ابزارهای خودرو و داشبورد از این نوع استفاده می شود.

پلی پروپیلن :

پلی پروپیلن از مواد ترموپلاستیک است و همچنین فاقد BPA است. دارای چگالی کم و مقاومت حرارتی خوبی است. قابلیت ضدعفونی سازی را دارند ، که این ویژگی باعـث میشود اغلب برای ساخت تجهیزات پزشکی استفاده شوند. رزین های پلی پروپیلن همچنین مقاومت شیمیایی خوبی دارند و برای ساخت اسباب بازی ها ، قطعات الکترونیکی ، لوله ها ، الیاف و پوشش ها استفاده می شوند.

کاربرد رزین چیست؟

رزین کاربردهای بسیار زیادی دارد و نمی توان آن را محدود به صنعت خاصی کرد به طور مثال :

صنعت ساختمان سازی

کفپوش ها

کارهای هنری و زیورآلات

صنعت ساخت رنگ

صنایع ساخت اتومبیل و کشتی

و…

تنها نمونه ای از کاربرد های آن می باشند.

چگونه این مواد جامد و سخت می شوند؟

جالب است بدانید که اساسا رزین های ترموست با یک ماده پخت (کاتالیزور پلیمریزاسیون) در دمای اتاق مخلوط می شود. بسته به محصولات استفاده شده و زمان پخت دمای محیط می تواند از 5 دقیقه تا 3 روز برای یک شی کوچک متفاوت باشد.

توجه داشته باشید که مخلوط کردن دو پارت ، هاردنر و رزین معمولا در قالب سیلیکونی آماده انجام می شود و  مخلوط کردن دو قسمت با هم باعث واکنش گرمازا می شود.

رزین برای مدت کوتاهی گرمای شدید تولید می کند (حتی تا 110 درجه سانتیگراد ) بنابراین حتما از قالب های مناسب در هنگام اختلاط استفاده کنید. پس از اتمام فرآیند پخت ، ماده ی نهایی می تواند از قالب خارج شده و آماده سایش و پرداخت شود.